Ian R. MacLeod Obudź się i śnij. Tchorosty i inne Wy-tchnienia MAG Warszawa 2015

Zgodnie z zapowiedziami wydanictwa, Uczta Wyobraźni zbliża się do końca. na prawdopodobnie ostatnią już promocję pojawiły się w niej cztery nowe książki. Autorzy debiutujacy w serii byli reprezentowani przez ksiązkę, która z jednej strony prezentowala dużo  ciekawych i wańych koncepcji, zdrugiej jednak poległa pod ich nadmiarem (Diaspora Grega Egana) i ciakwy przekrój społeczny miasta Lagois i calej nigerii, ktory trudno było mi ocenić z zracji nieznajomości realiów, do ktrych nawiązuje autorka. Z powracających autorów Ian McDonald w Brasyl pokazał dobrą wizję, w ktorej dało się dostrzec już powtarzalnośc motywów w jego tworczości. Drugim z powracjacych autorów był Ian R. MacLeod. Obudź się i śnij to już czwarty tom z jego dzielami w tej serii. O poprzednim z nich. Pieśni Czasu Podrożach. pisałem już wcześniej, i w tym miejscu chciałbym przeprosćić z jakość tej notki. Biorąc pod uwagę, że po jego przeczytaniu znam już jego sześć książek, u niego rownież dostrzegam pewną potarzalność, co jednak (prawie) nie obniża przyjemności z czytania jego dzieł.

Po przeczytaniu  Pieśni Czasu spodziewałem się w tej książce powtórzenia sytuacji, w której to zbiór opowiadań spodoba mi się, a powieść rozminie się z moimi oczekwianiami. Ostatecznie  jednak tak nie było.

Tchorosty otwiera nadajacy im tytuł Tchorost. Opowiada on o losach bohaterki żyjącej na planacie kobiet o kulturze  wyraźnymi arabskim inspiracjami. Jest to dobre opiwadanie wyraźnie inspirowane cyklem Haińskim Ursuli K. Le Guin

Gołoledź przedstawia sytację rodziny wyruszającej na obcą planetę w celu przemiany. Jest to jeden z tekstów, w ktorym czegoś brakowało.

Fatalną Lalunię znam już z Kroków w niezane 2010 Opowiada ona o spotkaniu personifikacji szczęscia i pecha jako lotnika  i członkini WAAC w czasie Drugiej Wojny Światowej. Dalej uważam to opowiadanie za dobre.

Południowa Sadzawka to pierwszy przykład fantastyki historycznej w zbiorze. Przedstawia epizod z życia kompozytora Edwarda Elgara. Niestety, tekst ten pozostawił nie podobnie obojętnym jak duża częsć trzeciej częsci Domu Burz.

Nowe spojrzenie na równanie Drake'a wykazuje pewne podobieństwo z późniejszą od niego Pieśnia Czasu Opisuje on chęć zrealizowania swoich marzeń w zmieniającym się świecie. Jest to teks dobry, ktory odebrałem właśnie lepiej od powieści.

Isabel od Jesieni zbliżona jest do Tchorostów i o spotkaniach z odległymi wyspami. Zaletą tego baśniowego tekstu jest jego atmosfera i obrazy w nim się pojawiajace.

Wyspy Lata po raz kolejny powracają do fantastyki historycznej. Opisują one Wielką Brytanię po przegranej Pierwszej Wojnie Światowej, w której rodzi się nazizm. Po raz koejny MacLeod przedstwia postać bliską osobie ważnej dla swojej epoki. Opowiadanie to posiada wszystkie zaley historycznej prozy MacLeoda.

Po opowiadaniach przechodzi się do powieści. Obudź się i śnij zaczyna się w roku 1940. W Hollywood przemysł filmów dźwiękowych został zastąpiony przez filmy emotyczne kierujace uczuciami widza. Stare gwiazdy i studia odeszły. Władzę nad Kalifornią przejęły bojówki faszystowskie. W tych realiach zajmujący się sprawami małżeńskimi prywatny detektyw Clark Gable musi poraz kolejny uważyć swojich ndawnych zdolnośći i udawać znanego scenarzystę na zlecenie jego żony. MacLeodowi udało się stworzyć dorą itrzymającą w napięciu fabułę prowadzącą do satyfakcjonującego zakończenia.  Dborze odttwarza atmosferę noir. Zaletą powieści są też udane nawiązania do historii kina i scen filmowych. Autor dobrze opisuje społeczeństwo w Alternatywnej historii.

Obecny tom Uczty Wyobraźni dostrcza po raz kolejny wartościowej lektury.Tak jak w przypadku innych książek z serii może on ine odpowiadać kkażdemu, ale warto ją poznać.

Sofia Samatar Cudzoziemiec w Olondrii MAG Warszawa 2014

Wydana w zeszłym roku pierwsza książka Sofii Samatar od razu została dobrze przyjęta w momencie oryginalnego wydania. Chwalona była między innymi pomysłowość autorki i poetckość jej języka. Jak zwykle przy takich rzeczach trochę bałem się, że z jakiegoś powodu nie spodoba mi się.  Moje początkowe oczekiwania były zwiazane z też z tym, ze przeczytałem właśnie Miasto Śniących Książek Moersa. Z tego powodu myślałem, że książka Samatar może być do niego zbliżona.  Najprościej mogę napisać o tej książcze, że jest bardzo dobra i zalecić jej przeczytanie.

Calą fabułę można naprawdę szybko strescić.Książka jest pamiętnikiem Mistyka Jevicka z Tyonu, syna handlarza pieprzu z jednej z Wysp Herbacianych handlujących z Olondrią. Jevick opowiada o swoim życiu na wyspie i poźniejszej nauce u Olondryjskiego nauczyciela, od ktorego dowiaduje się o literaturze tamtego imperium i vallon, olondryjskich książkach. Gdy jego ojciec,  umiera, musi on zamiast niego wyruszyć do Bainu, stolicy imperium, by handlować zamiast niego.  Na statku na chwilę spotyka się z Jissavet, dziewczyną chorujacą na ktyna. Gdy dociera już do miasta, zaczyna je poznawać. Jako cudzoziemiec nie wie nic o jego zwyczajach. Z tego powodu uczestniczy w Święcie Ptaków. Jego udział w nim kończy się tragicznie. Odkrywa, że Jissavet niedawno zmarla i zaczyna go nawiedzać jako anioł. Od tego momentu zaczyna szukać pomocy u różnych osób.  Ważniejsze od samej fabuły jest to jak jest opowiedziana. Zaletą ksiązki jest jej baśniowość. Trudno wypowiadać mi się bez znajomości oryginału, ale język opisów zbliża trochę ksiązkę doVallon. W tym jest ona bliższa nie Moersowi, ale Catherynne M. Valente czy Jeffreya Forda. Do inspracji ich tworczością autorka zresztą przyznaje się na swojej stronie wśród innych autorów. Warto przy tym wspomnieć o bogactwie nawiązań kryjącym się w książce.

Warto pochwalić też pomysłowość  autorki. Widać ją w umiejętnym stworzeniu kultury świata powieści. Ciekawe elementy można dostrzeć w każdym z elementó powieści, jak choćby we fragmentach Olondryjskiej literatury. Dobrze pokazuje też jak można tworzyć oryginalne światy. 

Stepan Chapman Trojka MAG Warszawa 2011

W Uczcie Wyobraźni znajdują się różne książki. Jedne są szeroko czytane i komentowane, inne właściwie pozostają niezauważone. Nie jest to wląsciw określenie, ale dobrze oddaje sytuację, w której duży nakład wciąz pozostaje księgarniach i sieciówkach. Trojka zalicza się do tych drugich. Oprócz jednego opowiadnia pozostaje ona jedynym przetłumaczonym na polski tekstem niedawno zmarłego autora. Nie bylo też jednoznacznej opini o niej. Dostępnie opinie o niej określały ją jako kompletny bełkot lub też chwaliły wyobraźnię autora. Ostatecznie kupiłem ją w jednej z promacji na Ucztę Wyobraźni i odkładałem  jej przeczytanie. Muszę stwierdzić, że było warto.

Powinienem teraz opisać fabułę. Najprościej zacząć od tego, że przez bekresną pustynię podróżują brontozaur Naomi, Meksykanka Eve i jeep Alex. Każda burza pustynna zamienia ich ciałami, a nocami przychodza do nich sny zawierajace być może fragmenty ich pzrzeszłego życia.  Czasem też trafiaja do bezludnych miast. Ich Ciagle zmieniająca się rzeczywistość jednocześnie pozostaje niezmienna w braku odpowiedzi i szaleństwie bohaterów. Nawet wielokrotne śmierci Jednocześnie istnieje też posuwający się do przodu inny wątek udzielający pewnych odpowiedzi.

Odpowiedzi te nie muszą być jednak prawdziwe i jedyne. Wszystkie pojawiajce się wizje światów dają wiele możliwośći odpowiedzi. Sny wewnątrz snów zmieniają się cały czas. Chapman przedstwia różne wyjątkowe wizje. Surrealizm prenozi się też momentami na język powieści, który zamienia się w konstrukcje równie dziwne co przedstawiane wizje. Sama dziwność ksiązki jest trudna do opisania i jedyna w swoim rodzaju. Tak samo każda jej interpetacja może być inna.

Trojka jest jedną z takich powieści, które można albo pokochać albo znienawidzić, co widac po już istniejacych opiniach. Osobiście ją polecam. Każdy osobiscie poiwnien zdecydować, czy w tym szaleństwie jest metoda.

Zamiast poprzedniego tygodnia i Film z Lema

Właśnie próba by co pisać co najminej jeden tekst w tygodniu się nie udało z powodu nadmiaru wydarzeń pozablogowych. By jednak chociaż sprobować napisać coś o rzeczach o ktorych chciałem to zrobić napiszę tylko, że Kot Rabina i Rzeka Bogów to dzieła naprawdę wyjątkowe, przełomowe i warte poznania i pisanie o nich na siłę jak nie ma się czasu jest bezcelowe bo wychodzi tekst wyjątkowo kuriozalny.

Tymczasem pozostaje jescze wyjątkowa próba powrotu do pierwotnych założeń bloga (jeżeli wtedy takie miałem) w postaci wykopalisk popkulturalnych: ekranizacja przygód Ijona Tichego z 1965 roku.

Chris Beckett Ciemny Eden MAG Warszawa 2014

Z czterech ostatnio  wydanych ksiązek z uczty wyobraźni Ciemny Eden był właśnie tą na którą czekałem najbardziej. Właściwie nie potrafię podać powodu dlaczego.  Z powodu różnych rzeczy przeczytałem ją dopiero teraz, kiedy już pojaiwło się wiele znaczie lepszych recenzji lepszych autorów. Postaram się tylko wymienić najważniejsze dla mnie rzeczy w książce.

Fabułe poznajemy z wielu punktów widzenia. Najczęstrze z nich są punkty widzenia Johna Czerwoniucha, którego działania znieniaja całe życie na planecie oraz jego towarzyszki Tiny Kolczak. Pojawiają się też inne postaci.

Sam pomysł przedstawienia zmian kultury wśród rozbitków i ich adaptacji do nowego świata nie jest niczym nowym. Autor na swojej stronie wymienia swoje inspiracje czyli m.in. Aldissa i Goldinga. Swiat w którym się znaleźli jest planetą orbitujacą według Ciemnego Wiru w miejscu gdzie powinna być gwiazda, a ciepło i światło dostasrczane jest przez drzewa. Zwierzęta, chociaż zostały nazwane na podbieństwo ziemskich, są takze inne, czego przykładem mogą być ich oczy. 

Rodzina, z której wywodzą się wszyscy bohaterowie pochodzi pochdzi od Tommyego i Angeli przybyłych z Ziemi na Eden. Jednocześnie sama znajduje się w momencie, w którym jej liczebność powoduje, że przestają być rodziną, chociaż są rodziną w sensie dosłownym. Wynika to z tego, że normy społeczne rzadko są przestrzegane. Mieszkańczy jednocześnie wiedzą że zabroniony jest seks między rodzeństwem jednak nie przejmują się tym ponieważ sami pochodzą z takiego związku. Zmienia się cała struktrura społeczna Rodziny: W dolinie zaczyna brakować jedzenia i zasobów. Sam spór dotyczący tego czy coś robić. powoduje zmiany w kulturze, organizacji spełecznej, technice i religii Rodziny.

Ważnym elementem powieśći jest też pamięć. Wszyscy członkowie Rodziny pamiętają, że przybyli z Ziemi i ich zachowania oparte są na fakcie, że w każdej chwili może przybyć Lon Downik z Ziemi, który zabierze ich z powrotem, przez co nie odchodza od miejca w którym przybyli Tommy, Angela i Trzech Towarzyszy, którzy wyruszyli  Pamięć o Ziemi przejawia się też w nazwach nadanych miejscom i zwierzętom takich jak  Wzgórza Peckham. Jednocześnie sama pamięć grupowa definowana jest przez Najstarszych, którzy sa ostatnimi pamietającymi Tommyego i Angelę. Jednocześnie zmienia się też pamięć o słowach, przez co nieużywane znikają i pojawiają się też nowe struktury gramatyczne takie jak podwójny przymiotnik używany przy stopniowaniu, albo ślizganie się jako określenie seksu. Sama pamięć o Ziemi  też się zmienia co widać w tym jak Edeńczycy postrzegają Jezusa i Hitlera. Pamięć o przeszłości odtwarzana jest w przedstawieniach. O tym jak będzie zapamiętany myśli też John Czerwoniuch. Sam też w pewnym momencie zaczyna ją kształtować.

Oczywieście nie są to wszystkie wątki. Można by też dlugo pisać o oczyiwstych nawiązaniach biblijnych oraz pojawiajacych się wśród Rodziny przeciwieństwach, lae inni zrobili to lepiej.

Ciemny Eden jest bardzo dobrą powieścią. Ostatnio niektorzy zastaniawiali się cz na pewno pasuje od Uczty Wyobraźni. Nawet jeżeli nad tym można dyskutować, to trzeba ją poznać.

Ian R. MacLeod Pieśń Czasu. Podróże. Tłum Grzegorz Komerski MAG Warszawa 2011

Podróże

Opowieść Młynarza-Dobry powrót do świata Wieków Światła i Domu Burz. Ciekawie było zobaczyć jak w tym świecie rozwija się technologia.

Dbaj O Siebie-Pomysł wyjściowy ciekawy. Za krotkie.

Bunt Anglików-Alternatywna historia o Anglii podbitej przez Mogołów.

Zwieńczenie-Właściwie przeciętne. Nie do końca rozwinięte.

Żywioły-O odkryciu sił rządzących światem przemysłu i upadku starych fortun

Wrainwightowie na wakacjach-Niefantastyczna historia o ojcu terroryzującym rodzinę. Dobry tekst.

Dywan z hobów-Alternatywna historia od czasów epoki kamienia łupanego. Rozważania o niewolnictwie, rytualizacji społeczenstwa i ewolucji. Najlepszy tekst zbioru.

O spotkaniach z innymi wyspami-bardziej wstęp do jakiegoś dłuższego tekstu niż pełnoprawne opowiadanie.

Druga podróż króla-o świecie, który zmienila jedna decyzja Jezusa i powstającym Krolestwie Bożym na Ziemi widzianym przez powracajćego do Palestyny po latach Baltazara

  Pieśń Czasu

Powieść jest dobra jednak Wieki Światła i Dom Burz, które też były o podobnych tematach były jednak lepsze. Autor po raz kolejny zajmuje suię przemijaniem dawnego świata, rewolucjami społecznymi i naukowymi oraz przeżyciami jednostki na ich tle. Zaletą ksiązki jest jak zawsze u MacLeoda przeżycia jednostki.  Rozwój  technologiczny jest tylko wątkiem pobocznym, ale jest wiarygodny. Nie zachwyciła mnie ona tak jak niektórych, ale też i nie uwazam jej za nieudaną. Trochę zniechęcił mnie do wszystkoego zwrot akcji związany z Adamem.

Lavie Tidhar Osama MAG Warszawa 2013

Trudno mi napisać o tej książce coś czego nie było w poprzednich recenzjach o książce inspirowanej tym, że autor przeżył kilka zamachów. 

Oczywiste jest, że jest to pozycja nieszablonowa, jedna z takich jakie powinny trafiać do Uczty Wyobraźni. Jest to jedna z takich pozycji, ktore trzeba czytać kilka razy, żeby znaleźć wszystkie nawiązania, tropy  i cytaty. Uważnie trzeba też wyszukiwać elementów historii alternatywnej. Miejsca przez które podróżuje bohater są też bardzo dobrze opisane.

Tajemnicza kobieta każe detektywowi Joemu odnaleźc Mike'a Logshotta, autora powieści o Osamie Bin Ladenie . Wraz ze śledztwem tożsamość bohatera rozpada się. Niestety wraz z rozpadem tożsamosći bohatera rzopada się tez spójność książki. Powieść oparta jest na opowiadaniu, którego nie znam, więc nie wiem co zostało dodane do książki. Wyglada jakby autor nie do końca wiedział jak zaadaptować pomysł wyjściowy, na czym uicerpiała cała książka bedąca mimo wszystko pozycja ciekawą i wartą przeczytania.